Freelance လုပ္ၾကမလား ?

အေမရိကန္ ႏိုင္ငံသား အလုပ္သမား သံုးေယာက္မွာ တစ္ေယာက္ႏွဳန္းဟာ Freelance အလုပ္ကို လုပ္ကိုင္ၾကတယ္တဲ့။ ၀ီကီဆိုက္မွာ ေဖာ္ၿပထားခ်က္အရ  အမ်ားစုကေတာ့ အမ်ိဳးသမီးေတြ လို ့သိရတယ္။


Freelance ဆိုတာ ဘာတဲ့လဲ ?

Freelance ဆိုတာ နားလည္ေအာင္ ေၿပာရရင္ေတာ့ ကိုယ္တိုင္ Project ရွာၿပီး အခ်ိန္ပိုင္း ဒါမွမဟုတ္ ကိုယ္လုပ္လိုတဲ့ အခ်ိန္မွာ သူတို ့ ေပးတဲ့ အခ်ိန္အေတာအတြင္း ဒါမွမဟုတ္ သတ္မွတ္ထားတဲ့ ထုတ္ကုန္ တစ္ခုကို ထုတ္လုပ္ဖို ့မိမိ အဆင္ေၿပတဲ့ ေနရာမွာ လုပ္လို ့ရတဲ့ အလုပ္လို ့လည္း ေၿပာလို ့ရတယ္။ အဲ့ဒီအတြက္ မိမိဘက္က အရင္းအႏွီးမမ်ားတဲ့ အၿပင္ မိမိ အဆင္ေၿပတ့ဲ အခ်ိန္မွာ လုပ္ႏိုင္တာပါပဲ။  ရံုးတက္ ရံုးဆင္း၊ ရံုးခ်ိန္အတိအက် လုပ္စရာမလိုတဲ့ အလုပ္မ်ိဳးကို ဆိုလိုတာလည္း ၿဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ မိမိ အဆင္ေၿပရင္ ေၿပသလို၊ အခ်ိန္ေပးႏိုင္ရင္ ေပးႏိုင္သလို လုပ္ႏိုင္တဲ့ အလုပ္မ်ိဳး ၿဖစ္ပါတယ္။

တစ္ခ်ိဳ ့ကေတာ့ ကုမၼဏီလို ေနရာကေန အလုပ္လုပ္မဲ့ သူေတြကို လိုအပ္တဲ့ အခ်ိန္မွာ လိုအပ္တဲ့ ေဖာက္သည္ေတြနဲ ့ခ်ိတ္ဆက္ၿပီး လုပ္ကိုင္ႏိုင္တဲ့ အလုပ္တစ္ခု အေနနဲ ့လုပ္ကိုင္ၾကတာ ရွိပါတယ္။ ဒီလို အလုပ္မွာေတာ့ လုပ္မဲ့သူ နဲ ့သူ ရဲ ့ကြ်မ္းက်င္မွဳသာ လိုၿပီး ေဖာက္သည္လို ့ေခၚႏိုင္တဲ့ အလုပ္ရွင္ေတြ အပ္တဲ့ အလုပ္ကို သတ္မွတ္ခ်ိန္ အတြင္းပုပ္ၿပတ္ လုပ္ေပးၾကရတာမ်ိဳး ပါ။ ဒီအတြက္ ကိုယ့္ရဲ ့  အလုပ္အေပၚစီမံခန္ ့ခြဲတဲ့ HR တို ့ Project Manager တို ့ရွိမွာမဟုတ္ပါဘူး ။ သတ္မွတ္ခ်ိန္မွာ အရည္အေသြး ေကာင္းတဲ့ Outcome တစ္ခု ထြက္ေပၚလာဖို ့ ကိုယ္တိုင္ ၾကိဳးစားၿပီး ဖန္တီးႏိုင္ရမွာ ၿဖစ္ပါတယ္။ အဲ့ဒီအတြက္ ထိုက္သင့္တဲ့ လုပ္အားခ ကို ကိုယ္တိုင္ညွိၿပီး ၾကိဳက္မွ လုပ္ႏိုင္ပါတယ္။

Freelance အလုပ္အမ်ားစုဟာ ကိုယ္တိုင္Creation ပိုင္း လုပ္ရတဲ့ အလုပ္ေတြ မွာ ပိုေတြ ့ရတက္ပါတယ္။ က်ေနာ္တို ့ၿမန္မာႏိုင္ငံမွာ ေတာ့ အမ်ားစုအေနနဲ ့ Website လုပ္ငန္းမ်ား ၊ ဓာတ္ပံု နဲ ့ဂရပ္ဖစ္ ဒီဇိုင္း ၊ Review & Copy Writer ၊ Translator စတဲ့ ေနရာေတြမွာ အမ်ားဆံုး ေတြ ့ရတက္ပါတယ္။ တစ္ခ်ိဳ ့ကေတာ့ မိမိ ပံုမွန္ လုပ္တဲ့ အလုပ္အၿပင္ အားလပ္ခ်ိန္ နဲ ့အလုပ္အားေနတဲ့ အခ်ိန္ေတြမွာ တစ္ႏိုင္တစ္ပိုင္ အေနနဲ ့ Freelance လုပ္ၾကတာေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ဒီထဲမွာ အလုပ္ရွိတဲ့ သူကလည္း မိမိပံုမွန္ အလုပ္ကရတဲ့ ၀င္ေငြ အၿပင္ နည္းနည္းပို အဆင္ေၿပႏိုင္တဲ့ တစ္ဖက္တစ္လမ္းက ၀င္ေငြ တစ္ခု အေနနဲ ့လုပ္ကိုင္ၾကတာလည္း ရွိပါတယ္။

Freelance သမား နဲ ့ အလုပ္အပ္သူေတြ ၾကား ဘယ္လို ဆက္ဆံၾကသလဲ ?

Freelance အလုပ္အမ်ားစုဟာ အလုပ္ရွင္နဲ ့အလုပ္သမား ထိေတြ ့မွဳ နည္းပါတယ္ ။  အလုပ္အပ္တဲ့ သူက မိမိလိုခ်င္တဲ့ Product တစ္ခုအတြက္ Freelance သမားကို အလုပ္အပ္ၿပီး အလုပ္ၿပီးတဲ့အခါၿဖစ္ၿဖစ္ အလုပ္အပ္တဲ့ အခါၿဖစ္ၿဖစ္ ပိုက္ဆံကိုေတာ့ Bank ကေန Transfer လုပ္လို ့ရတဲ့ Western Union လို ေနရာကေနၿဖစ္ေစ Visa ၊ Master Card လို  Ebanking လုပ္လို ့ရတဲ့ ေနရာ ကေန  ၿဖစ္ေစ လြဲေပးေလ့ ရွိပါတယ္။ အလုပ္စတဲ့ အခါ တစ္၀က္ၾကိဳေပးတာမ်ိဳးနဲ  ့အလုပ္ၿပီးရင္ အေၾကေပးတာမ်ိဳး လုပ္ၾကပါတယ္။

Freelance အလုပ္ဟာ ကုမၼဏီၾကီးေတြမွာ လုပ္တဲ့ အလုပ္ထက္ ရရွိမွဳလည္း နည္းတယ္လို ့ဆို ႏိုင္ပါတယ္။ ဘာလို ့လဲ ဆိုေတာ့ ကုမၼဏီၾကီးမွာက မိမိလုပ္ရင္ လုပ္သလို Bonus နဲ ့ ရာထူးတိုးတာေတြ ၊ လစာတိုးတာေတြ ရွိၿပီး Freelance သမားကေတာ့ မိမိ Project ၿပီးရင္ တၿခား Project တစ္ခု ၿပန္ရွာရပါတယ္။ သူ ့အတြက္ ရရွိတုန္းကသာ တစ္လံုးတခဲ ၿမင္ရတဲ့ အတြက္ မ်ားတယ္လို ့
ထင္ရၿပီး တကယ္ေတာ့ ကုမၼဏီမွာ လုပ္ရတာထက္ စာရင္ အခြင့္အေရးေတာ့ နည္းပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ကုမၼဏီလို စိတ္ဖီစီးမွဳ ၊ Client ေတြနဲ ့ဆက္ဆံေရး တင္းမာမွဳ ၊ အထက္လူၾကီး နဲ ့ေၿပလည္ ေအာင္ ေနရတာေတြ ေတာ့ မရွိပါဘူး။

လုပ္အားခကို ဘယ္လို သတ္မွတ္သလဲ?

Freelance သမားတစ္ေယာက္ရဲ ့ လုပ္အားခ အတြက္ ၀န္ေဆာင္မွဳ ႏွုန္းဟာ သူရဲ  ့ အရည္အခ်င္း၊အေတြ ့အၾကံဳ ၊ ထုတ္ကုန္ စတာ ေတြ အေပၚ မူတည္ၿပီး ရရွိပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ လုပ္ကိုင္ရတဲ့ အခ်ိန္ ၊ နာရီ ၊ အပိုင္းလိုက္ အေပၚမူတည္ၿပီးလည္း ကုန္က်တာေတြကို ယူတာမ်ိဳးလည္း ရွိပါတယ္။ ဥပမာ Review Writer ဆိုရင္ သူေရးတဲ့ Review တစ္ပုဒ္ကို ဘယ္ေလာက္ သတ္မွတ္ၿပီး တစ္ရက္မွာ ဘယ္ႏွစ္ပုဒ္ အပ္ႏိုင္ရမယ္ ဆိုတာ ရွိပါတယ္။ အခ်ိန္ကေတာ့ ကန္ ့သတ္ခ်က္ မရွိဘဲ တစ္ေန ့အတြင္း ေစာၿပီးရင္ ေစာသလို အလုပ္ကလည္း ၿမန္ၿမန္ၿပီးမွာ ၿဖစ္ပါတယ္။

တစ္ေန ့မွာ ႏွစ္ပုဒ္ ေရးေပးရမယ္ ဆိုရင္ မိမိကြ်မ္းက်င္သလို တစ္နာရီအတြင္းလည္း ၿပီးသြားႏိုင္ၿပီး  ပိုတဲ့ အခ်ိန္ေတြမွာ မိမိ လုပ္လိုတဲ့ တၿခား အလုပ္ေတြ လုပ္ႏိုင္တာမ်ိဳး ၿဖစ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံတကာမွာေတာ့ Review တစ္ပုဒ္ကို ၅ေဒၚလာကေန ေဒၚလာ ၂၀၀ အထိ ရရွိၾကပါတယ္။ ဒါကလည္း သူ ့အေရးအသားနဲ ့ လက္ရာ အေပၚမူတည္ၿပီး ရရွိတာ ၿဖစ္ပါတယ္။ မိမိအေရးအသားကို အားေပးတဲ့ သူမ်ားေလေလ ရရွိေငြကလည္း မ်ားႏိုင္ပါတယ္။

အေခၚအေ၀ၚတစ္ခု အရ  Freelance သမားေတြဟာ  အလုပ္တစ္ခု Project တစ္ခု ကို ေရရွည္မလုပ္ကိုင္တက္ၾကပါဘူး ။  အကယ္လုိ ့ Project တစ္ခုကို အခ်ိန္ေတာ္ေတာ္ၾကာ နဲ ့ေရရွည္နီးပါး လုပ္ကိုင္ေနရ တယ္ ဆိုရင္ Freelancerလို ့ ေခၚလို ့မရေတာ့ပါဘူး ။ သူ ့ကို permalancer လို ့ ေခၚရမွာ ၿဖစ္ပါတယ္။

ႏိုင္ငံတကာက သတ္မွတ္ထားတဲ့ Freelance လုပ္လို ့ရၿပီး ေယဘုယ် အားၿဖင့္ ပါ၀င္တဲ့ အလုပ္မ်ားကေတာ့ သီခ်င္း ,သတင္းေထာက္ , ထုတ္ေ၀သူ , ဇာတ္ညြန္းေရးဆရာ  ,ဇာတ္လမ္းဖန္တီးၿခင္း , သရုပ္ေဆာင္, ဓာတ္ပံုသတင္းသမား, အလွကုန္ ဖန္တီးသူ , ေရေမြးဖန္တီးသူ၊ တည္းၿဖတ္, ဓာတ္ပံု ရိုက္ၿခင္း , အစီအစဥ္ ေရးဆြဲသူ , အစီအစဥ္ စီမံသူ , ေၾကၿငာစာ ေရးသားသူ , စာၿပင္အလုပ္ , စာစီစာရုိက္, copywriting, ကြန္ပ်ဴတာ ပရိုဂရမ္မင္း , web design, graphic design, website development, အၾကံေပး အလုပ္, တိုးရစ္ ဂိုက္, ဗီဒီယို တည္းၿဖတ္, ဗီဒီယို ထုတ္လုပ္ေရး , ဘာသာၿပန္, ရုပ္ၿပဆြဲသူ  နဲ ့ အေသးစား လုပ္ငန္း စတာေတြကို Freelance အေနနဲ ့လုပ္ကိုင္တက္ၾကပါတယ္။

Freelance ဘာေၾကာင့္ လုပ္ၾကသလဲ ?

ႏိုင္ငံတကာမွာ Freelance လုပ္ကိုင္ၿခင္းဟာ Professional အေနနဲ ့လုပ္ကိုင္တာမ်ိဳး ရွိပါတယ္။ Freelance လုပ္တဲ့  အမ်ိဳးသမီးမ်ား နဲ ့ အမ်ိဳးသားမ်ား ယွဥ္ၾကည့္ရလွ်င္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားကေတာ့ လြတ္လပ္တဲ့ အခ်ိန္ဇယားအတိုင္း မိမိတို ့ စိတ္ၾကိဳက္အလုပ္လုပ္ႏိုင္ဖို ့ လုပ္ကိုင္ၾကတာ ၿဖစ္ၿပီး အမ်ိဳးသားမ်ားကေတာ့ မိမိတို ့ သက္ေမြးမွဳ အလုပ္အကိုင္တစ္ခုခုကို အေထာက္အပံ့ အေနနဲ ့ Freelance လုပ္တာ ၿဖစ္ပါတယ္။ Professional  Freelancer မ်ားကေတာ့ အခ်ိန္ၿပည့္ အလုပ္လုပ္ရတာကို မၾကိဳက္ၾကတဲ့ အတြက္ မိမိတို ့ အဆင္ေၿပ တဲ့အခ်ိန္ လုပ္ကိုင္ႏိုင္တဲ့ အလုပ္ၿဖစ္လို ့ ေရြးခ်ယ္ၾကတယ္လို ့ ဆိုပါတယ္။  တစ္ခ်ိဳ ့ကေတာ့ အခ်ိန္ နဲ ့ ေနရာ ၊ သက္ေသာင့္ သက္သာရွိမွဳ စတာေတြကို ဦးစားေပးတဲ့ အတြက္ လုပ္ၾကတာ ၿဖစ္ပါတယ္။
`
အလုပ္အပ္တဲ့ အလုပ္ရွင္မ်ား ဘက္ကေန ၾကည့္မယ္ ဆိုရင္လည္း ၀န္ထမ္း ခန္ ့အပ္မွဳ ၊ ေနရာ ေပးရမွဳ ၊ စီမံခန္ ့ခြဲ ရမွဳ စတဲ့ အစိတ္အပိုင္းမ်ားက ကုန္က်မွဳမွာ လိုအပ္ခ်က္ေတြရွိတာေၾကာင့္ Freelance သမားမ်ားကို ေရြးခ်ယ္ၾကတယ္လို ့ဆိုပါတယ္။ ဒီေတာ့ မိမိတို ့လုိခ်င္တဲ့ အခ်ိန္မွာ မိမိတို ့ လိုခ်င္တဲ့ဟာကိုလည္း စိတ္ပူစရာမလို ၊ စီမံခန္ ့ခြဲေနစရာမလိုဘဲ ရရွိမွာ ၿဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုေနရာမွာ ကုမၼဏီ အေသးစားေလးေတြက Freelance သမားမ်ားကို ပိုသေဘာက်တက္ၾကပါတယ္။ ၀န္ထမ္းမ်ားအေနနဲ ့လည္း အခ်ိန္ၿပည့္ လုပ္ေနစရာမလိုတဲ့ အတြက္ Working Time Waste ၿဖစ္တာေတြ ၊ HR ဆံုးရွံဳးတာေတြ နည္းပါးႏိုင္မွာ ၿဖစ္ပါတယ္။

ဒီေနရာမွာ အက်ိဴးအၿပစ္ အေနနဲ ့ရွင္းရလွ်င္ … Freelance လုပ္တဲ့ သူ အမ်ားစုဟာ လြတ္လပ္တဲ့ အလုပ္ခ်ိန္ကို သေဘာက်တဲ့ အတြက္ လုပ္ၾကတယ္ ။ မိမိ အဆင္ေၿပတဲ့ အခ်ိန္မွာ ေနာက္ကေန တတြတ္တြတ္လိုက္ ေၿပာေနမဲ့ သူ မရွိ ၊ နားပူတိုက္ မဲ့ သူ မရွိ လုပ္ႏိုင္တယ္။ အခ်ိန္တန္ရင္ မိမိလုပ္တဲ့ လုပ္အားခကို ရရွိမွာ ၿဖစ္ၿပီး မိမိကိုယ္တိုင္ အလုပ္ကို ေရြးခ်ယ္ႏိုင္တယ္ ဆိုတာပါပဲ။

Freelance သမားေတြ အတြက္ ဆံုးရွံုးမွဳ လို ့ေခၚႏိုင္တဲ့ အရာေတြကလည္း ရွိပါတယ္။ On Job Training ဆိုတဲ့ အလုပ္က သင္ေပးမဲ့ စီမံခန္ ့ခြဲမွဳ အရည္အခ်င္းေတြ ေလ်ာ့က်လာႏိုင္တယ္။ Team Work လုပ္ကိုင္ၿခင္း အားနည္းလာႏိုင္ပါတယ္။ ႏွီးေႏွာ တုိင္ပင္ ရမဲ့ သူ မိမိ Product ကို ဒီထက္ေကာင္းေအာင္ ေ၀ဖန္ အၾကံၿပဳေပးမဲ့ သူ စတာေတြ မရွိလာႏိုင္ပါဘူး။ ေနာက္ မိမိ အေနနဲ ့ေရရွည္ ကုမၼဏီ တစ္ခု တည္ေထာင္သြားဖို ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ ရွိတယ္ ဆိုရင္ Management အတြက္ သီးသန္ ့ အားထုတ္ဖို ့ လုိအပ္လာႏိုင္ပါတယ္။

Credit – Lynntazaung